AlgemeenBlogCoachingRelaties

Grenzen stellen is onzin!

By 24 maart 2021 april 2nd, 2023 No Comments

Grenzen stellen is onzin!

“Ik moet grenzen leren stellen. Hij gaat steeds over mijn grenzen heen. Ik ken mijn grenzen niet. Nee is nee!” Ik krijg regelmatig het verzoek van mijn cliënten om ze te helpen om ‘grenzen aan te leren geven’, maar wat is dat een onzinnig concept!

Grenzen aangeven

Tijdens het intakegesprek voor coaching of wanneer iemand deel wil nemen aan de weerbaarheidstraining die ik geef, komt het onderwerp ‘grenzen’ regelmatig aan de orde. Ik hoor dit vaker van vrouwen dan mannen. Dus voor het gemak van dit artikel praat ik over vrouwen*.

‘Grenzen aangeven’ is een concept dat veel gebruikt wordt bij de psycholoog, coach of hulpverlener. Op zich klinkt het als een redelijk verlangen om grenzen te willen leren aangeven. Of ze te leren kennen, om nee te leren zeggen of stop of tot hier en niet verder. Het probleem wat ik heb met het verzoek om iemand te helpen grenzen aan te geven is dat ‘grenzen leren aangeven’ helemaal niets oplost. Sterker nog ‘grenzen leren aangeven’ versterkt het probleem dat je ervaart. Ik zal mijn best doen om dit uit te leggen.

Valkuilen van grenzen

  1. Grenzen suggereren dat er op een of andere wijze een scheiding is tussen ons en anderen. Tussen ons en de buitenwereld. Dat is onzinnige aanname, die is er niet.
  2. Grenzen suggereren dat er ‘binnendringers’ bestaan. Mensen, dingen of wat dan ook welke ‘van buitenaf’ een denkbeeldige grens over kunnen gaan. En eenmaal die grens over gegaan zijn ze in een domein waar ze niet mogen zijn. Waar ze niet horen. de buitenstaanders zijn als het ware binnen gedrongen in een verboden gebied.
  3. Mensen die hun grenzen niet kennen ervaren blijkbaar een soort ‘gemis in zich’. Waardoor ze niet weten waar ze eindigen of mogelijk belangrijker, ‘waar ze beginnen’.
  4. Het gevoel ‘dat je grenzen niet erkend worden’ door een ander, schept een uiterst onaangename situatie.Een situatie waarbij de persoon in kwestie zich genegeerd voelt of zelfs ‘misbruikt’.
  5. Het gevoel ‘dat je grenzen niet erkend worden’ door een ander, creëert een ‘schuld’ situatie. De ander is ‘schuldig’ aan het overschrijden van denkbeeldige grenzen.En het creëert mogelijk schuldgevoelens bij degene waarvan de grens overschreden is, voor de zoveelste keer.

Problematisch wereldbeeld

Het idee van grenzen is gebaseerd op een fundamenteel problematisch wereldbeeld. Namelijk dat er een ‘externe kracht is’ waar de persoon in kwestie geen macht of controle over heeft.

Het opwerpen van een grens, het afbakenen van een gebied wekt de suggestie dat er een muur opgeworpen kan worden tegen de indringersAlleen het idee van het opwerpen van een muur vereist voortdurende aandacht naar indringers. En mogelijk nog erger dan dat, wat als de indringer dan toch nog binnenkomt? Mijn God dan moet er een nog stevigere muur. Het basisprobleem blijft: alle aandacht is gericht op een mogelijke externe aanvaller. Een externe aanvaller met 1 doel, niet luisteren naar de behoeften van de ander. Een externe aanvaller die willens en wetens negeert wat de wensen en verlangens van de ander zijn. En daar krijg je met geen muur macht over. Hoe krijg je in Godsnaam die externe aanvaller onder controle?

Externe controle is het probleem

Een externe ‘aanvaller’ krijg je niet onder controle. Dat kan gewoon niet. Je krijgt de mond niet gesnoerd van de ander. Het lukt je niet om de ander precies te laten doen waar jij zo naar verlangt. Het opwerpen van een grens maakt je niet onafhankelijker van de ‘binnendringer’. Nee, het maakt je juist afhankelijker. Het is alsof er een magische externe kracht is die invloed op je heeft. En die magische kracht bepaald hoe jij je voelt. En wat je ook doet je acties zijn uiteindelijk nutteloos, want de nare buitenwereld heeft het slecht met je voor.

Een gevulde binnenruimte

Wat dan? Wat is het alternatief als muren en grenzen je problemen verergeren? Ga op zoek naar de essentie van deze problematische manier van denken. Wat zou dat kunnen zijn? Vanuit welk gevoel heeft iemand een grens nodig of een muur? Wat is er met iemand aan de hand als er zo een nadrukkelijk verlangen is naar begrenzing?

Begrenzing is eigenlijk niet nodig als er sowieso niet binnen kan worden gedrongen. Wanneer kan er niet binnen gedrongen worden? Als de ‘binnenruimte’ gevuld is. Wanneer de binnenruimte gevuld is dan verschuift de aandacht. In plaats van de binnendringer te benadrukken wordt de gevulde binnenruimte benadrukt. Een gevulde binnenruimte creëert geen mogelijkheid voor een fictieve binnendringer. Het gevoel van een gevulde binnenruimte maakt grensoverschrijders in de meeste gevallen irrelevant. Niet alleen dat, je hele leven wordt rustiger. Stel je maar eens voor dat jouw binnenruimte helemaal gevuld is. Merk maar eens wat dat voor verschil maakt.

In relaties (welke dan ook) kan dit de dynamiek volledig verschuiven. Van ongelijkwaardig naar gelijkwaardig. Onbegrepen naar begrepen. Van afhankelijk naar invloed. Van beschuldigen naar eigen verantwoordelijkheid. Wil je dat? 

“Ja, maar waar moet ik mijn binnenruimte dan mee vullen?”, hoor ik je denken. Dat is de echte uitdaging! Is het ‘eigenwaarde’, ‘zelfrespect’ of het gevoel dat ‘er er mag zijn’ misschien? Mijn ervaring leert me dat dat niet voor iedereen hetzelfde is maar dat dat wel te ontdekken is. Wat helpt is dat je op onderzoek uitgaat naar de patronen in je leven en je inventariseert wanneer je het gevoel hebt dat ‘er over jouw grenzen heen wordt gegaan’. Hoe verder je terug de tijd in gaat hoe groter de kans op het vinden van je patroon.

Weerbaarheid

Tijdens de weerbaarheidstraining leer je hoe je die innerlijke ruimte vult, zodat je geen focus meer hoeft te hebben op een eventuele indringer. Stel je eens voor hoe dat je ervaring veranderd! Je kunt meer lezen over weerbaarheid en veerkracht op de trainingspagina. Je ziet daar 3 verschillende weerbaarheidstrainingen. Afhankelijk van waar jij behoefte aan hebt.

Werken aan je relatie?

Je kunt er ook voor kiezen om specifiek aan jouw relatie vraagstukken te werken. Samen met je partner of alleen! Tijdens de ‘RETeC voor je relatie workshop’, werk je twee dagen exclusief aan jouw relatie vraagstukken. Je leer tijdens deze workshop hoe wij gevoelens onbewust projecteren op elkaar. De gevolgen van onze projecties zijn groot. Veel groter dan eerder aangenomen. Het goede nieuws is dat je deze impasse kunt doorbreken. Voor eens en altijd. Je kunt je opgeven voor de workshop op de RETeC voor je relatie pagina.

Individuele hulp?

Zoek je hulp voor jezelf, jouw partner of jullie beiden en wil je liever 1 op 1 aan de slag? Ga dan naar de coachings pagina en geef je op voor een intakegesprek. Vermeld erbij ‘relatie begeleiding’. Je kunt hier samen of individueel aan deelnemen.

Psycholoog, coach of therapeut?

Ben je psycholoog, therapeut of coach en wil je leren doorgronden wat je eigenlijk moet oplossen om je cliënten te verlossen van de issues die ze in de weg staan? Ben je nieuwsgierig naar nieuwe ideeën over hoe problemen in mensen ontstaan? Wil je leren hoe je jarenlang bestaande patronen in mensen en in hun relaties daadwerkelijk kunt veranderen? Zou je heel effectief willen kunnen zijn in je werk en veel mensen echt willen kunnen helpen? Kijk dan eens op de RETeC pagina. Een nieuwe methode voortgekomen uit neurowetenschappelijk onderzoek.

*let op: ik heb het niet over fysiek geweld maar over de (verbaal) emotionele vormen van grenzen aangeven. En mannen kunnen ook issues met ‘grenzen’ hebben.

Wassili Zafiris