Relatie Emotie Therapie en Coaching

Je gevoel is het hart van je besluitvorming. Met gezonde emotionele regulatie loop je niet vast in patronen.

Als iets goed voelt, gaan we ervoor. Voelt iets verkeerd, dan twijfelen we. Emoties bepalen bijna alles. Soms zitten we vast in belemmerende gevoelens en blijven patronen zich herhalen. Gezonde emotionele regulatie helpt je beslissingen te nemen die goed zijn voor jou, je partner en je gezin. Je voelt opluchting, kunt sorry zeggen en voelt je vrij.

• Je leert ongewenst gedrag en patronen te veranderen die voortkomen uit hoe je je voelt. Omdat gevoel je dagelijkse keuzes bepaalt, kan dat levensveranderend zijn.
• Waarom kun je zoveel van iemand houden en diezelfde persoon tegelijk haten? Door emoties. Met RETeC herontdek je wat je echt voelt en leer je een liefdevolle relatie te creëren.
• Een nieuwe methode voor coaches en therapeuten. RETeC is ontstaan uit het modelleren van hoe ons emotionele brein emoties maakt. Dat geeft diepe en duurzame transformatie.

RETeC will change the way you think change works.

Wil je uitzonderlijk effectief worden als coach of therapeut? Meld je aan voor de RETeC coachopleiding.

Je emoties ontstaan niet zoals je geleerd hebt: je brein voorspelt wat er gaat gebeuren.

Het voorspellende brein

Je brein volgt voortdurend subtiele signalen uit je lichaam, zoals hartslag en spanning in maag, keel en darmen (interoceptie). Het koppelt die aan herinneringen om zo goed mogelijk te voorspellen wat er komt. Dat is handig bij nieuwe situaties, maar gevoelens kunnen ook aan ervaringen gekoppeld zijn die steeds de slechtste voorspelling opleveren. Het enige wat jij hiervan merkt is de emotie. RETeC is gebaseerd op neurowetenschappelijk onderzoek van onder meer Lisa Feldman Barrett en is niet hetzelfde als EFT (Emotionally Focused Therapy).

Waarom relaties zo raken

Vanaf je geboorte leer je door duizenden ervaringen met je ouders en je omgeving wat bijvoorbeeld intimiteit en samenzijn betekenen. Dat leren is onbewust en vormt de basis van relatie-emoties. Je emoties ontstaan in relatie tot je omgeving! Je ervaart die emoties als het gevolg van wat de ander wel of niet doet. Dit leidt er later toe dat je het gevoel kunt hebben dat je partner of een ander jouw gevoelens veroorzaakt. Terwijl er eigenlijk oude onbewuste voorspellingslussen actief worden.

Waarom inzicht en technieken soms niet genoeg zijn

Emoties laten zich niet overrulen door cognitie. Interventies als: communicatieadvies, hechtingsstijlen, non violent communicatie en familieopstellingen zijn zinvol, maar als het emotioneel wordt, winnen relatie-emoties. Met RETeC maken we het onbewuste proces bewust en veranderen we de voorspellingen, zodat emoties blijvend veranderen. Lees hier meer over op de relatie blog.

Meer lezen? In de voorjaarseditie 2021 van INZICHT, het vakblad voor NLP, schreef journalist en coach Aranka van de Pol een artikel over RETeC.

RETeC (Relatie, Emotie, Therapie en Coaching) werkt met het proces dat je gevoel maakt, niet alleen met de gedachten en overtuigingen die daaruit voortkomen. Het is gemodelleerd op de natuurlijke manier waarop je zenuwstelsel emoties produceert. Daardoor bereik je een diepere laag van verandering.

Gemodelleerd op je zenuwstelsel

Modelleren, onderzoeken wat werkt en dat toepassen, is een bekende werkwijze. Wat RETeC onderscheidt, is wát er is gemodelleerd: de manier waarop je zenuwstelsel emoties maakt. Dat zenuwstelsel stelt zijn eigen regels op, en die regels houden zichzelf in stand. Dat noem je zelfrefererend in zelforganisatie therorie. RETeC gebruikt datzelfde proces om diepe patronen te veranderen.

Een zesde zintuig: interoceptie

Elk probleem en elke oplossing heeft een strategie, een soort stappenplan. Vaak loopt dat stappenplan via de vijf zintuigen die de buitenwereld registreren: zien, horen, voelen, ruiken en proeven. RETeC richt zich op het zesde zintuig, interoceptie. Dat is het waarnemen en verwerken van signalen uit je lichaam: veranderingen in hartslag, ademhaling, spanning, warmte, druk of sensaties in buik en borst.

RETeC gebruikt die signalen niet alleen als teken van een emotie, maar als ingang om het onderliggende emotionele patroon te onderzoeken en te veranderen. Zo leg je een dieper, onbewuster deel van je ervaring bloot. Vanuit dit zintuig ontstaat een eigen stappenplan, met andere resultaten.

Begin bij het gevoel, niet bij de overtuiging

Een overtuiging uit zich in taal, bijvoorbeeld: “Mijn man eet zo luid chips, daardoor kan ik niet ontspannen.” Zo’n zin beschrijft de oppervlakte. Wat je eronder ervaart, weet je dan nog niet. RETeC onderzoekt daarom altijd het gevoel zelf. Een andere overtuiging verandert dat gevoel niet per se, en uiteindelijk bepaalt de gevoelde ervaring wat er verandert. Onderzoek je het gevoel puur als gevoel, dan kom je makkelijker bij de oorsprong ervan.

RETeC ontkent het belang van overtuigingen niet. Het zijn concepten die deel uitmaken van het patroon, maar niet altijd de eerste hefboom. Neem “ik ben niet goed genoeg”. Dat is niet alleen een gedachte die je door een positievere moet vervangen. De vraag is ook: welk gevoel maakt deze overtuiging voor jou werkelijk en vanzelfsprekend? Verandert dat gevoel, dan kan ook de betekenis van de overtuiging veranderen.

Achter een gevoel zit bovendien een geheel: je verleden, betekenisgeving, verwachtingen, emotie, gedrag en hoe je de werkelijkheid beleeft. Een overtuiging is de taal van één stukje van je waarneming. “Verander de overtuiging en je verandert alles” is daarom maar een deel van het verhaal. Het omgekeerde, “werk met de emotie en je probleem is opgelost”, is te kort door de bocht. RETeC werkt met de bron waaruit je emotionele reactie ontstaat. Zo verandert er niet één overtuiging, maar het hele onbewuste geheel dat bepaalt hoe jij de werkelijkheid ervaart.

Hoe een gevoel ontstaat

Emoties zijn niet simpelweg een reactie op wat er buiten ons gebeurt. Je zenuwstelsel en brein interpreteren voortdurend interne en externe informatie op basis van eerdere ervaringen en verwachtingen. Daardoor kan een situatie nu een reactie oproepen die sterker, hardnekkiger of anders is dan je rationeel kunt verklaren. Een emotie is het eindresultaat van een systeem dat zichzelf organiseert: een emergente eigenschap, geen gevolg van één oorzaak.

Zulke zelforganiserende systemen zijn er in twee soorten:

• Autopoëtisch: het systeem houdt zichzelf in stand door zijn eigen patronen te herhalen. Je voorspellingslus, hoe je verwacht dat dingen gaan, werkt zo.
• Zelfrefererend: het systeem bouwt zijn eigen werkelijkheid op met zijn eigen regels. RETeC werkt zo.

Daarom verandert één overtuiging hooguit een onderdeel van een groter geheel. Diepe verandering ontstaat wanneer je het procesblootlegt (en verandert) dat onder andere je overtuigingen maakt. RETeC ontwerpt zijn interventies zo dat ze aansluiten bij hoe emotionele patronen zelf worden gevormd en in stand gehouden. Het gaat dus niet om een reactie van buitenaf corrigeren of beheersen, maar om het systeem nieuwe informatie en nieuwe samenhang te laten ontwikkelen, waardoor de reactie zelf verandert.

Altijd generatief

RETeC werkt in elk proces generatief. We gebruiken de natuurlijke feedbackloops van het zenuwstelsel, die emoties laten ontstaan, om nieuwe gevoelens te laten ontstaan. Tegelijkertijd lossen probleemgevoelens op, ook die uit een ver verleden. Het generatieve aspect werkt dus twee kanten op.

De nieuwe gevoelens blijven ver de toekomst in verandering voortbrengen. Vaak ontstaat er iets wat je vooraf niet had kunnen bedenken. Robert Dilts noemt dit generatieve genialiteit.

RETeC wil mensen niet alleen helpen beter met een reactie om te gaan, maar het patroon veranderen waaruit die reactie voortkomt. Dat vraagt om een andere kijk op tijd, op gevoelens en op relaties.

Verleden, heden en toekomst in één patroon

RETeC behandelt verleden, heden en toekomst niet als drie afzonderlijke domeinen. Een emotioneel patroon is ontstaan uit eerdere ervaringen, wordt in het heden geactiveerd en bevat verwachtingen over wat er zal gebeuren. RETeC-interventies betrekken die drie dimensies in hetzelfde proces, altijd systemisch en gelijktijdig. Het doel is niet alleen anders te kijken naar een gebeurtenis uit het verleden of ander gedrag aan te leren voor de toekomst, maar het patroon te veranderen dat verleden, heden en toekomst met elkaar verbindt.

Kerngevoelens: waarom weten niet genoeg is

Gevoelens bepalen gedrag, dus daar vindt het werk plaats. Mensen weten vaak goed wat verstandig of wenselijk gedrag zou zijn en handelen toch anders. Je weet dat een kleine opmerking geen reden is om boos te worden, maar voelt de boosheid toch opkomen. Je weet dat je geen bevestiging nodig hebt, maar voelt je toch afgewezen. Je weet dat een situatie veilig is, maar je lichaam reageert alsof er gevaar dreigt.

Dat verschil tussen weten en doen laat zien dat rationeel inzicht alleen niet altijd genoeg is om diepgewortelde patronen te veranderen. Daarom zoekt RETeC naar de kerngevoelens die de automatische reactie organiseren. Die kerngevoelens vormen zich op jonge leeftijd.

Brede emoties, relationele oorsprong

RETeC beperkt het emotionele domein niet tot een paar basisemoties zoals angst, boosheid, verdriet of blijdschap. Ook afwijzing, machteloosheid, onzekerheid, schaamte, eenzaamheid, tekortschieten, verbondenheid, vertrouwen of veiligheid kunnen deel uitmaken van een patroon. Het gaat niet alleen om het benoemen van de emotie, maar om de functie en organisatie ervan in je persoonlijke en relationele systeem.

Dat relationele is essentieel. Veel hardnekkige emotionele problemen hebben een relationele component, en de belangrijkste issues die mensen meemaken zijn relationeel of dragen een relationeel onbewuste component in zich. Je ontwikkelt je emotionele wereld niet in isolatie: gevoelens van veiligheid, afwijzing, verbinding, erkenning, vertrouwen of tekortschieten ontstaan voor een belangrijk deel in relatie tot anderen in de jeugd. RETeC onderzoekt daarom niet alleen “wat voel ik?”, maar ook hoe een gevoel relationeel is gevormd en in nieuwe situaties opnieuw wordt geactiveerd. Het relationele is geen apart onderdeel van de methode, maar verweven met de manier waarop RETeC naar patronen kijkt.

Van omgaan met een reactie naar veranderen van het patroon

Veel interventies helpen mensen beter om te gaan met moeilijke gevoelens of reacties. RETeC heeft de ambitie het onderliggende patroon zelf te veranderen. Het beoogde resultaat is dat de oude reactie minder vanzelfsprekend wordt, of niet meer wordt geactiveerd. Cliënten beschrijven dat na een succesvolle interventie niet als “ik kan er nu beter mee omgaan”, maar als “het gebeurt gewoon niet meer zoals vroeger.”

Practice-based onderzoek laat zien dat langdurig terugkerende patronen met RETeC blijvend veranderen, zonder dat iemand er bewust mee bezig hoeft te blijven. Dat komt doordat RETeC generatief werkt: het probleemgevoel lost op en de nieuwe gevoelens blijven zelf verandering voortbrengen. Het patroon wordt dus niet onderdrukt of steeds opnieuw bijgestuurd, maar krijgt een nieuwe basis die zichzelf blijft versterken.

Nieuwe technieken, vaak verrassend eenvoudig

Wie bekend is met andere veranderkundige methoden, zoals NLP, Neuro-Semantiek of systemisch werk, herkent elementen in RETeC. Die zijn echter zeer specifiek toegepast, afgestemd op hoe het emotionele zenuwstelsel emoties daadwerkelijk maakt. Het onderscheid zit daarom niet in ieder afzonderlijk element, maar in de combinatie: interoceptieve informatie, emotionele voorspelling, kerngevoelens, relationele patronen en de verbinding tussen verleden, heden en toekomst.

Vanuit die combinatie heeft Wassili Zafiris de RETeC-interventies ontwikkeld. Deze technieken maken oplossingen mogelijk die voorheen niet mogelijk leken. De technieken zijn bovendien vaak sterk vereenvoudigd: minder omslachtig, zonder aan diepgang te verliezen.

Verbinding en spiritualiteit

Spiritualiteit beoefen je volgens Radical Remission door een activiteit te doen die je aanmoedigt te voelen: je lichaam, je emoties, tot een diep gevoel van kalmte en vrede. Volgens die definitie is RETeC een spirituele oefening. Onze gevoelens zijn in interactie ontstaan en houden ons diep verbonden. RETeC leert je die verbinding te ervaren in plaats van je af te sluiten. Door die verbinding aan te gaan, kun je emotionele patronen bijwerken. Je ervaart steeds meer rust, en je relaties worden onvoorwaardelijker.

Deelnemers uit het familierecht en de mediation noemen RETeC de missing link, vooral waar het juridische de oplossing niet brengt en emoties in de weg staan.

Emoties bij scheiding

Cliënten in scheiding voelen zich gekwetst, onbegrepen of bedrogen en zijn bang voor de toekomst: heb ik straks genoeg geld, waar gaan we wonen, hoe gaan we om met de kinderen? Die gevoelens komen mee naar de onderhandeltafel. Dat maakt het proces onnodig pijnlijk en langdurig, terwijl ouders nog jaren met elkaar verbonden blijven.

Wat RETeC verandert

Met RETeC leren cliënten dat hun gevoelens vaak niet door de ander worden veroorzaakt, maar onbewust ontstaan uit ervaringen uit het eigen verleden. Ze projecteren minder en gaan luisteren naar elkaars wensen en behoeften. Dat opent de weg naar een andere dialoog, met minder weerstand, minder angst en boosheid en meer bereidwilligheid.

Wat biedt RETeC je?

• Nieuwe communicatiemiddelen voor belemmerende gevoelens en emoties.
• Een methode om emoties te veranderen via het lichaam, bij individuele cliënten én in de dynamiek van een bemiddeling.
• Soepelere onderhandelingen, omdat emoties echt temperen.
• Een bijdrage aan een gezondere relatie op lange termijn.

In drie dagen leer je hoe emoties ontstaan, breng je relatiepatronen in kaart en transformeer je ze.

Dag 1: de neurowetenschap van emoties

• De nieuwste kennis over je emotionele brein en een nieuwe theorie over hoe emoties ontstaan.
• Je onderzoekt en oefent spelenderwijs de fundamenten hiervan.
• Je onderzoekt je waar je gevoelens vandaan komen en je eigen patronen in relaties.

Dag 2: relatieproblematiek in kaart brengen

• Welke basisissues ontstaan in relaties en wat zijn de uitdagingen van een samengesteld gezin?
• Waarom geven we elkaar de schuld van onze gevoelens en wat is het geheim van een crisis in je relatie?
• Je transformeert patronen in jezelf en in je relaties en leert anderen daarbij te begeleiden.

Dag 3: relatie-emoties transformeren

• Je brengt relatie-emotie-voorspellingslussen in kaart en verandert ze, bij jezelf en bij anderen.
• Je verandert patronen die al jaren spelen.
• Je ontdekt hoe je samen nieuwe voorspellingen maakt.

Leer hardnekkige patronen duurzaam te transformeren bij individuen, koppels en teams. De opleiding sluit af met een certificering.

De Practitioner is de vervolgtraining na de Foundation. Je leert gevorderde interventietechnieken voor individuele en relationele patronen en een framework voor verstoorde relaties en relatiecrisis. Je onderzoekt ook je eigen belemmeringen bij het werken met diepe gevoelens. Bij relatieproblemen zet je RETeC eerst individueel in, niet zoals in klassieke relatietherapie met beide partners tegelijk. Je leert werken met gevoelens in de breedste zin van het woord.

Opbouw: 3 dagen Foundation, 2 dagen Advanced 1, 2 dagen Relatie 1, 1 dag Relatie 2 en 2 dagen Advanced 2.

• Advanced 1. Je gebruikt het meta-model specifiek bij het emotionele brein, werkt met complexe equivalenties en pakt drie kernproblemen aan: vastzitten in een complexe equivalentie, niets voelen en overweldigende gevoelens. Ook leer je de unieke ontwikkelvragen en werk je aan persoonlijke doelen.
• Relatie 1. Je onderzoekt het innerlijke landschap van relaties met het sociaal panorama (Lucas Derks), Metaphors of Movement (Andrew Austin) en familieopstellingen (Bert Hellinger), op een nieuwe manier ingezet. Daarnaast leer je werken met beslisruimte, innerlijk weten en onvervulde verlangens.
• Relatie 2. Je leert ont-beschuldigen, werken met conflicten en crisissituaties met meerdere betrokkenen (ook mediation), omgaan met sterke emoties zoals haat en wraak, en een toekomst manifesteren waarin iedereen wint.
• Advanced 2. Je leert een visie manifesteren en werken met lichamelijke identiteit in relatie tot welzijn en gezondheid. Je werkt aan een gezondheidsdoel en transformeert ongezonde voorspellingslussen.

Tussen de delen vindt online supervisie plaats van 1,5 uur per keer.

Word RETeC coach of therapeut: na de Practitioner leer je de modellen voor uitzonderlijke resultaten.

Na de Foundation en de Practitioner kun je de 9-daagse Coach certificering volgen. Je leert direct van de ontwikkelaar van RETeC, Wassili Zafiris, en de totale opleiding beslaat 19 dagen.

• Effectieve coachmodellen (metamodellen) om interventies te analyseren, te richten en te sturen.
• Gezondheidsmodellen en interventies. Welke methoden zet je in bij gezondheidsklachten, hoe en wanneer?
• RETaC, ankeren en conditionering. Een nieuwe kijk op klassieke conditionering en emotionele regulatie, en werken met de conditionering van je interoceptie.
• RETaC en conflictregulatie.
• RETaC bij trauma, fobie en fysieke problemen.
• Nieuw: emotionele modellen. Onderzoek naar emotionele regulatie bracht nieuwe emoties aan het licht die belangrijk zijn voor een gezond en welvarend leven.

De RETeC Foundation, de Practitioner en de workshop RETeC voor je relatie zijn geaccrediteerd door de Nederlandse Beroepsvereniging van Hypnotherapeuten (NBVH).

Voor familierechtadvocaten en mediators hebben we accreditatie aangevraagd bij de Orde voor Familierecht advocaten en mediators.

Volg de RETeC trainingen in Amsterdam, Amersfoort, Wageningen of Griekenland.

Het Instituut voor Eclectische Psychologie (IEP), het oudste NLP-instituut van Nederland, biedt de RETeC trainingen sinds september 2024 ook aan in Amersfoort. Wassili Zafiris geeft ook daar de trainingen.

Trainingsdata

Tussen de Practitioner-delen vindt online supervisie plaats van 1,5 uur per keer. Inschrijven voor de IEP-trainingen kan ook bij het Instituut voor Eclectische Psychologie, RETeC Practitioner.

De trainingsdagen zijn van 09.30 tot ongeveer 17.00 uur. Amsterdam: Helmgrasstraat 1, souterrain, IJburg. Amersfoort: het Fletcher hotel.

Investering

De early-bird korting geldt tot twee maanden voor de startdatum. Alle bedragen zijn BTW-vrij en dus netto. Trainingen zijn vaak aftrekbaar; vraag dit na bij de Belastingdienst of je adviseur. Inbegrepen: trainingsdagen en ruimte, koffie, thee en versnaperingen, syllabus en RETeC Foundation certificaat.

Voorbereiden

• Lees Opluchting, over hoe het voorspellende brein onze relaties, gevoelens en werkelijkheid bepaalt.
• Lees Geluk is deprimerend en doe vooral de oefeningen.

Trainer worden?

Heb je de Practitioner gedaan en wil je de Foundation geven? Neem contact op over de trainerstraining.

In Opluchting laat Wassili Zafiris zien hoe het voorspellende brein je relaties, gevoelens en zelfs je werkelijkheid bepaalt.

Onbewuste gevoelens uit je lichaam, gevormd in je jeugd, sturen je dagelijkse keuzes en je reacties op partner en kinderen. Voorspellingslussen die zichzelf herhalen liggen aan de basis van fundamentele problemen in je relaties en leven. Het goede nieuws: die lussen zijn nu te veranderen. Stap voor stap legt Wassili uit hoe emoties gemaakt worden.

Opluchting verscheen in september 2025. Het boek verscheen eerder in het Engels als Relief (12 juni 2024). Lees meer en bestel beide boeken op de boekenpagina.